Kiko ta sarampi?
Sarampi ta un di e malesanan di mas kontagioso ku ta eksistí. E vírùs di sarampi ta okashoná esaki. Bo por haña sarampi si nunka bo no tabatin sarampi i si bo no a pasa angua kontra sarampi. Tur mucha por pasa angua kontra sarampi. Pa e motibu akí e malesa no ta aparesé hopi mas na Boneiru.
Kon mi ta rekonosé sarampi?
Sarampi ta kuminsá di ripiente. E kehonan por ta:
- kentura
- sinti bo mes malu
- fèrkout di nanishi
- tosamentu
- wowo inflamá (bo no por kontra lus)
- mancha blanku chikitu den boka (serka 1 di kada 3 pashènt)
Despues di 3 pa 7 dia ta surgi mancha kòrá. Promé tras di orea, despues riba henter bo kurpa. E manchanan akí ta sinti manera papel di glas gròf.
Den kaso di sarampi por surgi infekshon tras di e tambú di orea tambe (otítis media). Den kasonan grave un hende ta haña pulmonia òf infekshon di serebro (ensefalítis). Masha tiki biaha sarampi ta okashoná un infekshon di serebro ku ta kuminsá hopi aña despues di e sarampi. E forma lat akí di infekshon di serebro ta mortal.
Kiko mi tin ku hasi ora mi ta pensa ku ami òf mi yu tin sarampi?
Yama bo dòkter di kas si bo ta pensa ku abo òf bo yu tin sarampi. No bai bo dòkter di kas mesora. E ora ei bo por kontagiá otro hende. Ta importante pa prevení plamamentu di sarampi. Tin hende ku tin mas chèns pa bira gravemente malu di sarampi. Manera beibi, mucha yòn, hende muhé na estado i hende ku un sistema imunológiko ménos bon.
Akí bo ta haña mas informashon konfiabel tokante sarampi:
- RIVM Mazelenhttps://www.rivm.nl/mazelen